Achtergronden

Kienehoef klimaatrobuuster

In de wijk Kienehoef, in het noordwestelijke deel van Sint-Oedenrode, gaat de komende jaren veel veranderen. We willen namelijk de wijk weerbaar maken tegen langere periodes van droogte en tegen intensievere buien die we kunnen verwachten als gevolg van klimaatverandering (‘droge voeten’). Daarnaast willen we ervoor zorgen dat de Dommel, die nu bij hevige regenbuien het overstortwater vanuit de wijk moet verwerken, minder zwaar wordt belast. In een recent onderzoek (BRP Sint-Oedenrode) is gebleken dat bij weerextremen het riool het overstortwater niet kan verwerken en wateroverlast in de wijk Kienehoef kan optreden. Tot slot kan stroomafwaarts van de overstort de Dommel overstromen. Hierdoor kan bij de hoge waterstanden van de Dommel het rioolwater niet via de hoogwatergemalen snel genoeg overstorten op de Dommel. Dit heeft weer een effect op het risico van water op straat in de wijk Kienehoef. In de wijk Kienehoef worden daarom maatregelen genomen om de leefbaarheid in de wijk te verbeteren. 

 
Wateroverlast in Sint-Oedenrode in augustus 2018. Bron: MooiRooi Krant, 13 augustus 2018.


Het klimaatrobuuster maken gaat straat voor straat. In de loop van 2019 willen we starten met het uitvoeren van de hoofdstructuur. Dit geeft ook de kans om na te denken over de inrichting van de straat. We willen wijkbewoners enthousiasmeren om met maatregelen de wijk te vergroenen. Het hemelwater houden we vervolgens zo lang mogelijk vast in de wijk. Zo vergroten we de sponswerking van de wijk en zorgen we voor waterconservering in de wijk, waardoor bij droogte extra water in de bodem voor de planten en bomen wordt vastgehouden. Bovendien maken we de openbare ruimte in de wijk aantrekkelijker en water beter beleefbaar (‘mooi water’). 

Binnenkort wordt er gestart met het ontwerpproces. Bijzonder hieraan is, is dat dit proces geheel samen met de bewoners van de desbetreffende straten gedaan wordt. Er worden verschillende avonden georganiseerd om gezamenlijk met buurtbewoners tot een nieuw voorstel te komen voor de straat. Bewoners gaan per straat brainstormen, er komen voorstellen op internet waarop gereageerd kan worden en bewoners komen bij elkaar in buurtjes.

Fysieke maatregelen: hoe voeren we het uit?

In de afgelopen maanden is een eerste verkenning uitgevoerd naar de technische mogelijkheden en haalbaarheid van het afkoppelen van hemelwater van de wijk Kienehoef van de riolering. Hieruit blijkt, dat er in het zuidelijke deel van de wijk voldoende ruimte aanwezig is om een waterhoofdstructuur aan te leggen. Deze structuur is zichtbaar gemaakt op de kaart “Kienehoef Klimaatrobuuster” (punt 2). Hoe de structuur er buiten uit gaat zien, wordt voor een groot deel bepaald door de bewoners van de betreffende straat. Wel willen we graag een zo natuurlijk mogelijk systeem realiseren, met zo min mogelijk beschoeiing, steen en beton. Water kan dan infiltreren in de bodem en zorgt voor aanvulling van het grondwater, wat van belang is in droge perioden. Ook draagt het watersysteem zo bij aan vergroening van de wijk. Dat zorgt voor verkoeling in de zomer en voor meer kansen voor planten en dieren in deze stedelijke omgeving. 

  1. De hoofdopzet van het plan heeft 3 onderdelen/niveaus (zie kaart):
    Het hele (grotere) systeem wordt klimaatrobuuster. Dit wordt bijvoorbeeld gedaan door het creëren van vertraging om het water later in de Dommel te laten stromen. Daarnaast streven we naar het meer beleefbaar maken van het water door een ‘Dommelzijtak’ te maken. 
  2. De waterhoofdstructuur wordt aangelegd in het zuidelijke deel van de wijk en hier wordt gestart met het afkoppelen van de verhardingen. De riolering wordt hier gescheiden van het regenwater. Binnen de hoofdstructuur komen twee watergangen die het water afvoeren naar de vijver in park Kienehoef en de watergang aan de oostkant. De overige straten in het werkgebied wateren hierop af. De technische verkenning heeft uitgewezen dat de vijver in Park Kienehoef en de watergang aan de oostkant van de Koninginnelaan het afgekoppelde hemelwater kunnen ontvangen. Het verzamelde water wordt hier in eerste instantie geborgen en vervolgens vertraagd afgevoerd naar het regionale watersysteem. Dit vraagt wel verschillende aanpassingen aan zowel de vijver als de bestaande watergang. 
  3. De gehele wijk profiteert van de afkoppeling, doordat er minder druk op de bestaande riolering komt. De bestaande riolering krijgt minder water te verwerken, zodat water-op-straatsituaties zoals onlangs op 13 augustus, minder snel zullen optreden. De waterhoofdstructuur wordt bovendien zodanig gedimensioneerd dat de hele wijk in de toekomst kan worden aangesloten.